Die Jode se reinigingsgebruike het soos hulle geskiedenis ontwikkel, van God se goeie instellings na eiesinnige uitwendigheid.

In die wette van Moses was verskeie opdragte dat mense hulleself moes was en bad wanneer hulle onrein was.

Die priesters moes hulle klere was en bad voordat hulle offers bring.    Die gewone volk moes klere was en bad as hulle kulties onrein geword, byvoorbeeld ‘n vrou na haar maandstonde of nadat sy geboorte gegee het, ‘n man wat ‘n saadvloeing gehad het, ‘n kledingstuk of persoon wat ‘n melaatsheid het, iemand wat met ‘n lyk in aanraking was en die persoon wat op die Groot Versoendag die bok vir Asasél in die woestyn ingejaag het.

In sommige gevalle moes die binnegoed en pote van die offerandes gewas word voordat dit geoffer word (Ex 29:17, Lev 1:9 en 1:13).  Dit is vanselfsprekend dat die pote vuil is en die binnegoed word ewe maklik met pensmis besmet wat dit noodsaaklik maak om dit te was voordat dit geoffer word.

Die Bybel beskryf egter nie vir ons hoe hulle die klere gewas en die mense hulle self gebad het nie.  Die werkwoorde wat gebruik word, help ons ook nie.

Maar ons weet wel uit die verhaal van die woestynreis dat water skaars was.  Die Israeliete het dikwels gekla omdat daar nie water is nie.  By twee geleenthede het die Here water uit ‘n rots laat vloei.

Dit is vanselfsprekend dat hulle nie baddens gehad het soos die baddens wat ons vandag het nie.  Hulle sou hoogstens badskottels gehad het waarin mens kon sit en wat die onderkant van die bene en boude natmaak.  “To us, bathing may seem like a mundane activity.  But in biblical Israel, where water was scarce, bathing was often a momentous event, fraught with religious significance.

The Bible itself offers scant insight into when and how ancient Israelites might have bathed in the course of ordinary life, although archaeology helps fill out the picture somewhat.  Generally, water would be poured from a jug over the bather’s body, and this is probably how Bathsheba was washing herself when David saw her, perhaps using rainwater collected on her roof.  Israelites do not generally seem to have had bathtubs, although a bathtub was found at a ninth-century B.C.E. religious site at Tel Dan, and a clay figurine of a woman in a small, shallow tub was discovered in an eighth or seventh century B.C.E. Phoenician tomb.[1]

Hou in gedagte dat die bad wat by Tel Dan ontdek is uit die 9e eeu voor Christus dateer.  Dit is verskeie eeue na die woestynreis en ongeveer die tyd van Salomo.  Die klei beeldjie met die vrou in ‘n klein badjie uit Phoenicië is nog ‘n eeu of twee later.  Slegs die onderkant van die bene en boude van ‘n persoon wat daarin sit, sou nat geword het.  Van onderdompeling, behalwe moontlik die klere wat gewas is, is daar geen sprake nie.

Moses moes ‘n koperwaskom maak vir die priesters om hulle hande en voete in te was (Ex 30:18-20; Ex 40:30-32).  Die woord wat met “koperwaskom” vertaal is wat Moses vir die priesters moes maak, beteken letterlik bloot “hol ding”.   Dit was ook net bedoel vir die priesters om hulle hande en voete in te was (Ex 30:18-19; 30:21).  Van baie water in die waskom, so groot dat mens jou hele lyf en kop daarin kan onderdompel is daar geen sprake nie; dit het bloot gegaan oor die was van hande en voete.  Die waskom was waarskynlik nie baie groot nie en het op ‘n enkele kopervoetstuk gestaan (Ex 30:28).

Die Kopersee wat Salomo by die ingang van die tempel op twaalf beeste opgestel het, was ‘n perd van ‘n ander kleur.  Dit het sowat 44,000 liter water gehou.   En dan het hy boonop nog tien afspoelwaentjies wat elke 880 liter water gehou het, ook gemaak, 8800 liter water in totaal.  (I Kon 7:23 39).  Is dit toevallig dat die getal seshonderd-ses-en-sestig wat Openbaring met die dier uit die see, die antichris, verbind (Op 13:18) ook met Salomo verbind word (I Kon 10:14)?[2]

Die enkele koperwaskom by die ingang van die tabernakel waar die priesters net hulle hande en voete in kon was, het plek gemaak vir ‘n enorme dam water waarin mense kon swem.   Soos die tempel self ‘n veruitwendiging van die godsdiens was wat die Here nie beveel of gewil het nie (2 Sam 7:6-7), wat kenmerkend van die heidense godsdienste was, verteenwoordig die ontwikkeling van min na meer water ‘n veruitwendiging van die godsdiens wat die Here nie beveel het nie.

Die veruitwendiging van die godsdiens het in die tydperk tussen Ou Testament en Nuwe Testament die tipiese karakter van die Joodse godsdiens geword.  Die Jode het waarskynlik die idee van onderdompeling in dié tyd by die heidene oorgeneem.  Die eerste en enigste duidelike onderdompelingsdoop wat in die Bybel beskrywe word is dié van Naäman wat in die Jordaan ondergeduik het (2 Kon 5:14).  Maar hy het nie gedoen wat Elisa hom beveel het nie, “was jou” (2 Kon 5:10).  Hy het waarskynlik, tipies heiden, geredeneer “hoe meer water hoe beter” – asof die water hom kan reinig.

Die onderdompelings van die Jode kom nie uit die reinigingshandelinge wat die Here beveel het nie.    Die oudste Mikveh baddens waarin mense hulleself kan onderdompel dateer uit ongeveer 100vC. [3]   Dit is ‘n mensgemaakte idee wat later in die Joodse godsdiens ingesluip het, in sy wese antichristelik.

Dit is noodsaaklik dat ons ontslae raak  van die naïewe aanname dat die Jode en hulle onderdompelingsdoop die Here se wil verteenwoordig en begin besef dat die Joodse onderdompelings deel is van die godsdiens wat die Here verwerp as die leerstellings van mense (Mt 15:1-9).  Dit is dieselfde Jode wat Johannes die Doper en Jesus “addergeslag” noem (Mt 3:7), wat Jesus “slange” noem (Mt 23:33) en vir wie Hy sê dat hulle die duiwel as vader het (Jh 8:44).  Dit is dieselfde Jode en Joodse godsdiens wat die Here Jesus in Openbaring “sinagoge van die satan” noem (Op 2:9 en 3:9).  Die Jode is vyande van Christus – antichriste!  En hulle godsdiens is antichristelik!  Paulus sê dat die Christen-Jode die ware besnydenis verteenwoordig, nie die Jode wat hom verwerp en as vyande van die kruis leef nie (Fil 3:3).

In die evangelie van Johannes maak Jesus herhaaldelik vlymskerp uitsprake teen die Jode wat Hom verwerp en vervolg; die Jode word as vyande van Christus en van God aan die kaak gestel.  In sy eerste sendbrief, ‘n aanhangsel by die evangelie, neem Johannes dit verder en pas dit toe.  Hoewel hy nie die Jode by name noem nie, is dit uit sy definisies duidelik wie die antichriste is.  “Wie is die leuenaar, behalwe hy wat ontken dat Jesus die Christus is? Dit is die Antichris wat die Vader en die Seun loën.  Elkeen wat die Seun loën, het ook nie die Vader nie” (1 Jh 2:22-23).

Johannes die Doper en Jesus se konflik met die Jode het gesentreer rondom die seremoniële wet, veral die sabbat en die reiniging (Mt 15:1-6; Jh 3:25).  Die feit dat Johannes se hele prediking rondom die doop gedraai het, sê dat die doop sentraal gestaan het in die konflik.  Albei Johannesse en Jesus ontmasker die Joodse onderdompelings as antichristelik!  Ons moet daaroor geen illusies hê nie.

[1]  Eve Levavi Feinstein (PhD): “Bathing in the Hebrew Bible”; htps://www.bibleodyssey.org/en/people/related-articles/bathing-in-the-hebrew-bible

[2] Sê ons daarmee dat Salomo ‘n antichris was?  Nee, maar wel dat hy hom antichristelik gedra het.

[3] Before the beginning of the first century BCE, neither written sources, nor archaeology gives any indication about the existence of specific installations used for ritual cleansing.[8][9][10] Mikvoth appear at the beginning of the first century BCE, and from then on, ancient mikvoth can be found throughout the land of Israel, as well as in historic communities of the Jewish diaspora.  https://en.wikipedia.org/wiki/Mikveh

Zacharias Venter
Oos-Londen
13 Mei 2019

Skakels na ander artikels oor die doop: https://wp.me/p8E6eZ-1Y

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s